Doorgaan naar hoofdcontent

Documentaire: Eén wereld of geen wereld (1971)


In zijn tweedelige interviewbundel Grenzen aan de groei uit 1972 schreef Willem Oltmans het volgende over de documentaire:

Dit symposium over het Rapport van de Club van Rome is het gevolg van een omschakeling in journalistieke belangstelling. Na twintig jaar voornamelijk met buitenlandse politiek bezig te zijn geweest stuitte ik eind 1970 op de Club van Rome.

Ik vertegenwoordigde die dagen de programmadienst van de N.O.S. <i></i>- televisie in de Verenigde Staten. Bij geruchte vernam ik in New York, dat de Sowjet-Unie en de Verenigde Staten gesprekken voerden over de oprichting van een Instituut voor toegepaste systeemanalyse. Ik benaderde McGeorge Bundy, destijds de Henry Kissinger van president John F. Kennedy, die ik kende uit de dagen van het Nieuw-Guinea-conflict. Hij bleek de onderhandelingen met de Russen te hebben overgedragen. Hij introduceerde mij bij zijn opvolger, dr. Philip Handler, president van de nationale academie van wetenschappen in Washington D.C.

Het was dr. Handler, die mij tevens inlichtte over het werk van professor Jay W. Forrester aan het Massachusetts Institute of Technology. Ook sprak dr. Handler over de Club van Rome en de opdracht van deze groep aan de systeemingenieurs van het M.I.T. om de grenzen aan de groei met behulp van computermodellen onder de loep te nemen.

Ton Neelissen, eindredacteur van het N.O.S.-programma Panoramiek liet mij de vrije hand, een documentaire over deze belangrijke informatie samen te stellen. Begin 1971 filmde ik achtereenvolgens dr. Handler (in Washington D.C.), professor Forrester (in Cambridge, Massachusetts), dr. Aurelio Peccei (in Rome: de oprichter en voorzitter van de Club van Rome; lid van de raad van bestuur van Fiat; vice-president van Olivetti; voorzitter van de Italiaanse denkfabriek Italconsult) en dr. Jermen M. Gvishiani (in Moskou: vice-voorzitter van de Sowjet-raad voor wetenschap en techniek en schoonzoon van premier Kosygin.)

De film werd 26 september 1971 in het N.O.S.-programma Panoramiek vertoond. Het was een wereldprimeur voor Nederland. Het bericht over de plannen voor een Russisch-Amerikaans Instituut voor toegepaste systeemanalyse verscheen 14 oktober 1971 op de voorpagina van de gezaghebbende New York Times en was afkomstig van de correspondent in Den Haag.

Het Rapport van de Club van Rome in zijn oorspronkelijke Amerikaanse ontwerp, Limits to growth, werd op 2 maart 1972 tijdens een plechtige bijeenkomst in het Smithonian Institute in Washington D.C. voor het Amerikaanse publiek en de Amerikaanse pers vrijgegeven.

Intussen zijn ook de plannen voor bovengenoemd Instituut verwezenlijkt. Op 4 oktober 1972 tekenden twaalf landen in Londen een overeenkomst, bij welke gelegenheid dr. Gvishiani tot eerste voorzitter voor een periode van drie jaar werd gekozen. Behalve de Verenigde Staten en de Sowjet-Unie nemen Italiė, Frankrijk, Engeland, Oost- en West-Duitsland, Polen, Bulgarije, Tsjecho-Slowakije, Japan en Canada aan het project deel. Het Instituut zal op 15 kilometer buiten Wenen in het achttiende-eeuwse Laxenberg-paleis worden gevestigd. Willem Oltmans, Grenzen aan de groei (deel 1) 9 De reactie van het Nederlandse publiek op deze eerste N.O.S.-produktie over de Club van Rome en het Rapport was overweldigend. De Kamer van Koophandel en Fabrieken te Rotterdam benaderde het Nederlandse lid van de Club van Rome, professor dr. C.J.F. Böttcher, en uit dit initiatief is de in 1972 in Rotterdam gehouden tentoonstelling over de Club van Rome voortgekomen. Zij werd door koningin Juliana geopend en trok 40 000 bezoekers. Een half jaar na de televisieuitzending.

Bron: Oltmans, W.,  Grenzen aan de groei, Deel I (1974, 8 en 9)

Reacties

Populaire posts van deze blog

Krijg nou niks: Sylvain Ephimenco heeft ook eindelijk De Klimaatparadox' gelezen:

[Het lijk in de kast] We hebben de recente film 'A life on our planet' van David Attenborough niet nodig om te weten hoe de zaken erbij staan: beroerd en het wordt steeds erger." Zo begint de heldere en waardevolle bijdrage van lezer Pier Bergsma over beperking van de bevolkingsgroei (Opinie, dinsdag). Ik had toevallig net op Netflix het alarmsignaal van bioloog en natuurfilmer David Attenborough (1926) zien en horen loeien: als extreem uidijende soort die afkoerst op de zesde massa-extinctie 'hebben we de wereld verwoest' zei hij. Maar deze film is niet alleen kommer en kwel. De 94-jarige Attenborough eindigt met een optimistische noot: niets is nog verloren want met duurzame energiebronnen, herbebossing en plantaardig voedsel kunnen we hopen op een grondige restauratie van onze planeet. Er is ook iets in zijn film dat opmerkelijk genoemd mag worden: Attenborough legt de link met overbevolking als het gaat om de vernietigingen die de mens aan zijn leefomgeving aan

Recensie: "De Klimaatparadox is een lastige, maar erover discussiëren is broodnodig"

De klimaatparadox gaat over klimaat en taboes essay van Peter van Druenen In 1972 benoemde de Club van Rome een aantal problemen waarmee ons klimaat de komende jaren zal kampen. Eén van de oplossingen uit het toenmalige rapport is nu helemaal van de (politieke) agenda verdwenen. Peter van Druenen slingert met het essay De Klimaatparadox de discussie over die verdwenen oplossing weer aan. Er zijn flink wat factoren te benoemen die van invloed zijn op ons veranderende klimaat en de manier waarop we onze energiereserves uitputten. Ook zijn heel veel oplossingen bedacht, maar een zeer effectieve oplossing ontbreekt. De Club van Rome benoemde het nog wel, maar sindsdien is het langzaamaan verdwenen. Het gaat om het feit dat we met veel te veel mensen op deze planeet wonen. Smartphones Die groei op zich is nog niet eens het grootse probleem. Het gaat om het feit dat ook steeds meer mensen welvarender worden. Dat klinkt op het eerste gehoor als iets positiefs, maar al deze mensen gaan

Recensie in De uil van Minerva

Het is jammer dat Thierry Baudet de 'Uil van Minerva' heeft misbruikt voor zijn overwinningsspeech uit 2019. Het begrip heeft daardoor een bijklank gekregen die - op zijn zachtst gezegd - niet als positief kan worden gekwalificeerd. In de Griekse mythologie vergezelt deze vogel Pallas Athena, de godin van de wijsheid en was daarmee een symbool voor kennis en wijsheid. De Uil van Minerva is ook een Nederlandstalig tijdschrift voor geschiedenis en wijsbegeerte van de cultuur, uitgegeven onder auspiciën van de Universiteit van Gent. In de vierde editie van jaargang 32 staat een zeer uitgebreide, onderbouwde en op onderdelen behoorlijk kritische recensie van milieuwetenschapper Stijn Neuteleers over  mijn De Klimaatparadox :  De Klimaatparadox Het thema van de bevolkingsgroei speelt een vreemde rol in het milieudebat. Enerzijds rust er een zeker taboe op: er is geen echt debat over dit thema binnen milieukringen. Dit is voor van Druenen het startpunt van zijn analyse en tegeli